رسم پيشكشى آورده و در اصفهان به كسان شاه داده بود . هدايا مركب بود از مقدارى ظرف‌هاى طلا و نقره و بلور و جواهر قيمتى ؛ مثلا در جعبه‌اى شصت زنجير گوناگون آراسته به زمرد و الماس و انواع جواهر قرار داشت ، كه شصت نفر آن را حمل مىكردند يعنى هر زنجير را جوانى به دست گرفته بود . در ميان هدايا مقدارى زين و لگام زردوزىشدهء گران‌بها و تير و كمان و تفنگ‌هاى فتيله‌اى و آلات جنگى مرصع ديگر ديده مىشد ، و خنجر و شمشيرى مرصع به جواهر گران‌بها ، كه پادشاه اسپانيا آن را فقط در روز عروسى خويش به كمر بسته بود ، از آن جمله بود ، و همچنين مقدارى سوهانها و ادوات گوناگون ديگر ، كه در آهن‌كارى و نجارى به كار مىبردند ، در زمرهء هدايا بود و آنها را پادشاه اسپانيا از آن جهت براى شاه عباس فرستاده بود كه مىدانست او هنگام فراغت ، به اين‌گونه كارها مىپردازد . ساير هدايا مركب بود از انواع زره‌هاى فرنگى و نيزه‌هاى هندى و لباس‌هاى گوناگون و تصاويرى چند ، از جمله تصويرى از ملكهء جديد فرانسه ( اين تصوير را سفير از جانب خود تقديم مىكرد ) « 1 » . مىتوان گفت كه تعداد حاملان اين هدايا حتى از پانصد نفر نيز متجاوز بود . وقتى همه چيز آماده شد ، دو ساعت بعد از ظهر ، عقب سفير رفتند و در حالى كه صف طويل حاملان هدايا از جلو مىرفت و از تمام خيابان‌هاى مهم شهر مىگذشت ، او با اسب در پى آنان روان شد . من از جلوى خانهء خود ، در نزديكى قصر شاه ، به خوبى اين صحنه را تماشا كردم ؛ زيرا مىدانستم اگر زود به مهمانى شاه بروم ، با اجبارى كه در چهارزانو نشستن دارم ، گرفتار رنج و تعب عظيمى خواهم شد و به‌علاوه نمىخواستم در موقع ورود سفير ، آنجا حاضر باشم . به همين ترتيب سفير را تا درب بزرگ باغ هدايت كردند ؛ ولى چون شاه هنوز نيامده بود ، او را زير درخت تنومندى در نزديكى باغ كه نشيمن‌گاهى گرد آن ساخته و قاليچه‌اى در آن‌جا انداخته بودند ، نشاندند ، تا شاه از در ديگر باغ وارد شود . به من گفتند كه او به همين ترتيب تقريبا دو ساعت نشست و مىدانم كه روح و جسمش هر دو در عذاب بود ؛ عذاب روحىاش از اين جهت بود كه او را در معبر عام زمانى دراز معطل كرده بودند و در اروپا اين رفتار با اشخاصى در مقام و مرتبهء او امكان‌پذير نبود ، و عذاب جسمى از آن جهت داشت كه براى مرد سال‌خورده‌اى مثل او

--> ( 1 ) . ملكهء جديد فرانسه در آن موقع آن دوتريش ( Anne d ' Autricbe ) ، همسر لويى سيزدهم بود ، كه در سال 1615 ميلادى با پادشاه فرانسه ازدواج كرده بود . - م .